Van 1-fase naar 3-fase: hoe bereid je de groepenkast voor?

Steeds meer woningen worden omgebouwd van een 1-fase naar een 3-fase aansluiting. Dat heeft vooral te maken met de groei van elektrische apparatuur met een hoger vermogen, zoals inductiekookplaten, laadpalen, warmtepompen, zonnepanelen en thuisbatterijen.

Maar voordat de netbeheerder de aansluiting kan wijzigen naar 3-fase, moet de groepenkast hiervoor geschikt en correct voorbereid zijn.

Bij E-TECH voeren wij deze werkzaamheden zelf uit. Als erkend elektricien met zegelrecht kunnen wij de groepenkast volledig voorbereiden op de toekomstige 3-fase aansluiting.

Voor het voorbereiden van een bestaande groepenkast rekenen wij vanaf € 300,- inclusief materiaal, voorrijkosten en btw.*

In dit artikel leggen we uit wat er precies moet gebeuren en waarom alleen het vervangen van de hoofdschakelaar in veel gevallen niet voldoende is.

Waarom overstappen van 1-fase naar 3-fase?

Een traditionele woning beschikt vaak over een aansluiting van bijvoorbeeld 1×35A of 1×40A.

Bij een 3-fase aansluiting wordt het beschikbare vermogen verdeeld over drie fasen. Een veel voorkomende Nederlandse huisaansluiting is:

3×25A

Hierbij zijn beschikbaar:

• L1

• L2

• L3

• N (nul)

• PE (aarde)

Tussen een fase en nul staat ongeveer 230V. Tussen twee verschillende fasen staat ongeveer 400V.

Het grote voordeel is dat zware verbruikers en meerdere elektrische apparaten beter over de drie fasen kunnen worden verdeeld.

Een 3-fase aansluiting wordt daarom steeds interessanter bij het gebruik van:

• elektrisch koken;

• laadpalen;

• warmtepompen;

• zonnepanelen;

• thuisbatterijen;

• airconditioning;

• krachtstroomapparatuur.

Wie verandert de aansluiting van 1-fase naar 3-fase?

Hierbij is het belangrijk onderscheid te maken tussen de netaansluiting en de groepenkast.

De daadwerkelijke wijziging van de aansluiting van 1-fase naar 3-fase wordt uitgevoerd door de netbeheerder.

De elektricien zorgt ervoor dat de installatie ná de meter geschikt is voor de nieuwe aansluiting.

De volgorde is daardoor meestal:

1. 3-fase aansluiting aanvragen bij de netbeheerder.

2. Groepenkast door een elektricien laten voorbereiden.

3. Netbeheerder wijzigt de aansluiting en/of meter naar 3-fase.

4. De voorbereide groepenkast kan vervolgens op de drie fasen worden aangesloten.

De netbeheerder en elektricien hebben dus ieder hun eigen verantwoordelijkheid.

Wat moet er aan de groepenkast worden aangepast?

Dit hangt sterk af van de bestaande groepenkast.

Bij een relatief moderne kast kunnen bestaande componenten soms worden hergebruikt. Bij een oude, te kleine of technisch ongeschikte groepenkast kan volledige vervanging verstandiger zijn.

Bij het voorbereiden kijken wij onder andere naar:

• de hoofdschakelaar;

• aardlekschakelaars;

• interne bedrading;

• kamrails en verdeling;

• aanwezige installatieautomaten;

• beschikbare ruimte;

• verdeling van de groepen over L1, L2 en L3;

• toekomstige uitbreidingen.

Het doel is niet alleen dat er straks drie fasen aangesloten kunnen worden, maar dat de groepenkast daadwerkelijk correct als 3-fase groepenkast functioneert.

Alleen een 4-polige hoofdschakelaar plaatsen is niet altijd voldoende

Dit is een belangrijk verschil in de manier waarop een groepenkast kan worden voorbereid.

Een eenvoudige oplossing kan zijn om de bestaande 1-fase hoofdschakelaar te vervangen door een 4-polige hoofdschakelaar, terwijl een groot gedeelte van de bestaande interne 1-fase bedrading en verdeling blijft zitten.

Daarmee is er wel een 3-fase hoofdschakelaar aanwezig, maar is de groepenkast nog niet noodzakelijk optimaal voorbereid voor daadwerkelijk gebruik van drie fasen.

Bij E-TECH kiezen we daarom voor een andere aanpak.

Wij bereiden de groepenkast volledig voor op 3-fase

Wanneer wij een bestaande groepenkast voorbereiden, kijken we naar de complete interne opbouw.

Waar nodig passen we de bedrading en verdeling aan zodat na omschakeling door de netbeheerder de eindgroepen daadwerkelijk correct over:

• L1;

• L2;

• L3

kunnen worden verdeeld.

De kast wordt dus niet alleen voorzien van een andere hoofdschakelaar: de verdeling wordt daadwerkelijk voorbereid op de toekomstige 3-fase aansluiting.

Waarom moeten groepen over drie fasen worden verdeeld?

Bij een aansluiting van bijvoorbeeld 3×25A kan iedere fase maximaal volgens de betreffende hoofdbeveiliging worden belast.

Daarom is een goede faseverdeling belangrijk.

Stel dat een woning beschikt over:

• wasmachine;

• droger;

• vaatwasser;

• oven;

• elektrische kookplaat;

• warmtepomp;

• laadpaal.

Wanneer vrijwel alle verbruikers op L1 zouden worden aangesloten terwijl L2 en L3 nauwelijks worden gebruikt, kan de hoofdzekering van L1 overbelast raken terwijl er op de andere fasen nog capaciteit beschikbaar is.

Een goede 3-fase groepenkast verdeelt de verschillende eindgroepen daarom zo logisch mogelijk over L1, L2 en L3.

Wat gebeurt er met bestaande 1-fase groepen?

Een veel voorkomend misverstand is dat na de overstap naar 3-fase alle bestaande groepen ineens 400V worden.

Dat is niet het geval.

Normale eindgroepen blijven gewoon werken op:

230V tussen fase en nul.

Het verschil is alleen dat de groepen over verschillende fasen worden verdeeld.

Bijvoorbeeld:

• Groep 1 → L1 + N

• Groep 2 → L2 + N

• Groep 3 → L3 + N

• Groep 4 → L1 + N

• Groep 5 → L2 + N

• Groep 6 → L3 + N

Hierdoor ontstaat een veel gelijkmatiger verdeling van de elektrische installatie.

En hoe zit het met een kookgroep?

Een bestaande 1-fase kookgroep van 2×16A hoeft niet automatisch vervangen te worden wanneer de woning naar 3-fase gaat.

Een 1-fase kookgroep blijft aangesloten als 2×230V op dezelfde fase.

Wanneer de kookplaat geschikt is voor een echte meerfasenaansluiting, kan het echter interessant zijn om de aansluiting te wijzigen naar een krachtgroep of 3-fase aardlekautomaat.

Dit hangt altijd af van het aansluitschema van de kookplaat.

Hoe werkt een 1-fase kookgroep? Uitleg 2×16A en 3-fase

Meteen voorbereiden op laadpaal, warmtepomp of zonnepanelen

Wanneer de groepenkast toch wordt aangepast voor 3-fase, is dit een logisch moment om naar toekomstige uitbreidingen te kijken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een 11 kW laadpaal;

• een 3-fase warmtepomp;

• een 3-fase PV-omvormer;

• een thuisbatterij;

• een 3-fase inductiekookplaat.

Voor dergelijke toepassingen kan een krachtgroep of afzonderlijke 3-fase aardlekautomaat worden toegepast.

Met name een aardlekautomaat kan interessant zijn omdat de betreffende installatie dan zijn eigen overstroom- én aardlekbeveiliging heeft.

Een storing in bijvoorbeeld de laadpaal hoeft daardoor niet automatisch andere eindgroepen uit te schakelen.

Denk ook aan zonnepanelen en thuisbatterijen

De overstap naar 3-fase wordt steeds vaker gecombineerd met zonnepanelen of de voorbereiding op een thuisbatterij.

Daarbij loopt energie niet uitsluitend meer van het elektriciteitsnet naar de woning. Een PV-installatie of thuisbatterij kan ook vermogen aan de elektrische installatie terugleveren.

De dimensionering van onder andere:

• hoofdschakelaar;

• aardlekschakelaars;

• interne bedrading;

• verdeelinrichting

wordt daardoor steeds belangrijker.

Onze nieuwe E-TECH groepenkasten worden daarom standaard uitgevoerd met een 63A hoofdschakelaar en 6 mm² interne bedrading, zodat de basis van de kast geschikt is voor moderne installaties met hogere belastingen en teruglevering.

Wat betekent een PV-ready groepenkast?

Wat kost het voorbereiden van een groepenkast op 3-fase?

De kosten zijn afhankelijk van de bestaande situatie en van de componenten die aangepast moeten worden.

Om hierover zo transparant mogelijk te zijn, hanteren wij bij E-TECH voor het voorbereiden van een bestaande groepenkast op 3-fase een prijs vanaf € 300,- inclusief materiaal, voorrijkosten en btw.*

Daarbij bereiden we de groepenkast daadwerkelijk voor op de toekomstige 3-fase aansluiting. We plaatsen dus niet uitsluitend een 4-polige hoofdschakelaar op een bestaande 1-fase verdeling wanneer verdere aanpassingen noodzakelijk zijn.

Moet de bestaande groepenkast volledig worden vervangen of zijn aanvullende groepen of componenten gewenst? Dan kunnen de kosten hoger uitvallen.

Vanafprijs is afhankelijk van de bestaande installatie, bereikbaarheid, benodigde componenten en eventuele aanvullende werkzaamheden. De kosten van de netbeheerder voor het wijzigen van de netaansluiting zijn niet inbegrepen.

Waarom een erkend elektricien met zegelrecht?

Werkzaamheden rondom de hoofdbeveiliging en het verzegelde gedeelte van de meterkast vragen om de juiste bevoegdheden.

E-TECH is erkend installateur met zegelrecht.

Dit betekent dat wij werkzaamheden waarbij een verzegeling moet worden verbroken correct kunnen uitvoeren en de installatie na afronding weer volgens de daarvoor geldende procedure kunnen verzegelen.

Dat is vooral praktisch bij het voorbereiden of vervangen van een groepenkast, omdat de elektricien daardoor niet onnodig afhankelijk is van een afzonderlijke afspraak om uitsluitend een zegel te verwijderen of opnieuw aan te brengen.

Lokale service in Almere en omgeving

E-TECH is gevestigd in Almere en voert deze werkzaamheden uit voor klanten in Almere en omgeving.

Ook andere lokale installatiebedrijven bieden het aanpassen of vervangen van groepenkasten voor een 3-fase aansluiting aan. Dat is niet verrassend: met de groei van elektrisch koken, laadpalen, zonnepanelen en warmtepompen wordt de overstap van 1-fase naar 3-fase steeds gebruikelijker.

Waar wij nadrukkelijk op inzetten is transparantie over zowel de werkzaamheden als de prijs.

Vanaf € 300,- inclusief materiaal, voorrijkosten en btw bereiden wij een geschikte bestaande groepenkast volledig voor op 3-fase.*

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn bestaande 1-fase groepenkast ombouwen naar 3-fase?

Vaak wel. Dit is afhankelijk van het merk, de leeftijd, beschikbare ruimte en technische opbouw van de bestaande groepenkast.

Soms kan de kast worden aangepast; in andere situaties is volledige vervanging technisch of economisch verstandiger.

Moet mijn groepenkast al 3-fase zijn voordat de netbeheerder komt?

De installatie achter de meter moet geschikt zijn voor de aansluiting die de netbeheerder gaat opleveren. Daarom wordt de groepenkast doorgaans vooraf door een elektricien voorbereid.

Is alleen een 4-polige hoofdschakelaar voldoende?

Niet noodzakelijk.

De interne verdeling moet eveneens geschikt zijn om de eindgroepen correct over L1, L2 en L3 te verdelen. Daarom kijken wij bij de voorbereiding naar de volledige opbouw van de groepenkast en niet uitsluitend naar de hoofdschakelaar.

Krijgen mijn stopcontacten na de ombouw 400V?

Nee.

Normale eindgroepen blijven 230V gebruiken. De groepen worden alleen verdeeld over L1, L2 en L3.

400V is beschikbaar tussen verschillende fasen en wordt alleen gebruikt door apparatuur die daarvoor geschikt is.

Wat is krachtstroom?

---

Kan ik na de ombouw een 11 kW laadpaal aansluiten?

Een 3-fase aansluiting maakt een 3-fase laadvoorziening mogelijk, maar of 11 kW daadwerkelijk mogelijk en verstandig is, hangt onder andere af van de netaansluiting, beschikbare capaciteit, laadpaal, bekabeling en eventuele load balancing.

Conclusie

De overstap van 1-fase naar 3-fase is meer dan alleen het vervangen van een hoofdschakelaar.

Een goed voorbereide groepenkast moet geschikt zijn om de bestaande en toekomstige eindgroepen correct over L1, L2 en L3 te verdelen en moet rekening houden met moderne toepassingen zoals elektrisch koken, laadpalen, warmtepompen, zonnepanelen en thuisbatterijen.

Bij E-TECH bereiden we daarom niet alleen de hoofdschakelaar voor, maar kijken we naar de volledige elektrische verdeling van de groepenkast.

Als erkend elektricien met zegelrecht kunnen wij deze werkzaamheden in Almere en omgeving uitvoeren vanaf € 300,- inclusief materiaal, voorrijkosten en btw.*

Zo weet u vooraf niet alleen wat er technisch gebeurt, maar ook waar u financieel aan toe bent.

Lees ook

→ Hoe werkt een 1-fase kookgroep? Uitleg 2×16A en 3-fase
Over het verschil tussen een normale kookgroep en een echte 3-fase kookaansluiting.

→ Wat is krachtstroom? Alles over krachtgroepen en 3-fase aardlekautomaten
Alles over 230V, 400V, krachtgroepen en het beveiligen van 3-fase apparatuur.

→ Wat betekent een PV-ready groepenkast?
Waarom 63A hoofdschakelaars en 6 mm² interne bedrading belangrijk worden bij zonnepanelen en thuisbatterijen.

→ Wat is selectiviteit in een groepenkast?
Hoe zorg je ervoor dat een storing zo lokaal mogelijk wordt afgeschakeld?