Hoe werkt een 1-fase kookgroep? Uitleg 2×16A en 3-fase

In veel woningen ontstaat verwarring over kookgroepen, vooral wanneer er een 3-fase aansluiting aanwezig is.
Moet een kookplaat dan automatisch op krachtstroom (400V)? Of volstaat een 1-fase kookgroep?

In deze blog leggen we helder uit:

• hoe een 1-fase kookgroep (2×16A) werkt
• hoe dit zich verhoudt tot een 3-fase groepenkast
• wanneer je wél een krachtgroep nodig hebt
• en waar je op moet letten bij aardlekautomaten voor kookgroepen

Wat is een 1-fase kookgroep (2×16A)?

Een 1-fase kookgroep bestaat uit:

• Twee gekoppelde installatieautomaten (2×16A)
• Aangesloten op één fase (bijvoorbeeld L1)
• Met een gezamenlijke nul (N)
• Beide uitgangen leveren 230V ten opzichte van nul

Belangrijk:
Een 1-fase kookgroep wordt altijd gebruikt als 2×230V, nooit als 400V.

Hoewel er twee automaten aanwezig zijn, komt de voeding uit dezelfde fase.
Er is dus géén spanning van 400V tussen de twee groepen.

Vermogen van een kookgroep

• 1×16A = ±3,7 kW
• 2×16A = ±7,4 kW

Dit maakt een kookgroep geschikt voor de meeste inductiekookplaten.

Deze opbouw is volledig conform de gangbare toepassing volgens NEN 1010.

Hoe werkt een kookgroep in een 3-fase groepenkast?

Bij een 3-fase aansluiting zijn er drie fasen beschikbaar:

• L1, L2, L3 + N
• 230V tussen fase en nul
• 400V tussen twee fasen

Belangrijk principe

Ook in een 3-fase groepenkast wordt een 1-fase kookgroep gewoon op één fase aangesloten (bijvoorbeeld L1 + N).

De aanwezigheid van 3 fasen betekent dus niet automatisch dat je deze moet gebruiken.

Een 1-fase kookgroep blijft:

• 2×230V
• op één fase
• met een gedeelde nul

Wanneer gebruik je wél krachtstroom (400V)?

Een kookplaat gebruikt alleen meerdere fasen (krachtstroom) als dit expliciet wordt voorgeschreven.

Dit herken je aan:

• Aansluitschema met 2N~ of 3N~
• Vermelding van 400V
• Hoger vermogen (>7,4 kW)

In dat geval gebruik je:

• Een krachtgroep (4-polig) of
• Een 3-fase aardlekautomaat

De kookplaat wordt dan verdeeld over:

• L1 + L2 (+ eventueel L3)
• Met 400V tussen fasen

Dit is een compleet andere aansluiting dan een 1-fase kookgroep.

Waarom je geen twee fasen mag gebruiken bij een 1-fase kookgroep

Soms wordt gedacht:
“Er zijn 3 fasen, dus ik gebruik er gewoon twee.”

Dit is onjuist en gevaarlijk.

Als je bij een 1-fase kookgroep twee verschillende fasen gebruikt (bijvoorbeeld L1 en L2), dan ontstaat er:

• 400V tussen de aansluitpunten

Gevolgen:

• Schade aan de kookplaat
• Defecte elektronica
• Onveilige situatie

Een 2×230V kookplaat hoort altijd op één fase aangesloten te worden.

Aardlekautomaten voor kookgroepen: let op

Op de markt zijn zogenaamde kookgroepen als aardlekautomaat (RCBO) verkrijgbaar voor 1-fase toepassingen.

Hoewel dit op het eerste gezicht handig lijkt, zijn hier belangrijke aandachtspunten:

Probleem bij 2×16A kookgroepen

Een kookgroep bestaat uit twee gekoppelde delen.
Bij sommige uitvoeringen van aardlekautomaten geldt:

• Bij lekstroom of overbelasting kan slechts één deel uitschakelen
• Terwijl de andere helft nog actief blijft

Dit is niet wenselijk en normtechnisch onjuist

Een kookgroep hoort:

• Volledig spanningsloos te worden bij een fout
• Niet gedeeltelijk actief te blijven

Daarom wordt in de praktijk vaak gekozen voor:

• Een gekoppelde kookgroep automaat (2P+2N) achter een aardlekschakelaar
• Of een correcte 3-fase oplossing indien nodig

Indicatie vanuit de groepenkast

De opbouw van de groepenkast geeft vaak al duidelijkheid:

1-fase aardlekschakelaars (2-polig)

• Installatie is opgebouwd voor 230V per groep
• Kookgroep = 2×230V op één fase

4-polige aardlekschakelaar

• Installatie geschikt voor 3-fase toepassingen
• Mogelijkheid voor krachtgroep

De componentkeuze zegt dus veel over de bedoelde toepassing.

Veelgemaakte misverstanden

“Ik heb 3-fase, dus ik moet krachtstroom gebruiken”

Niet waar. Alleen als de kookplaat dit vereist.

“Een kookgroep gebruikt altijd meerdere fasen”

Nee, een standaard kookgroep gebruikt één fase, verdeeld over twee groepen.

“Een aardlekautomaat is altijd beter”

Niet bij kookgroepen. De juiste configuratie is belangrijker dan het type component.

Conclusie

Een 1-fase kookgroep (2×16A) werkt altijd als:

2×230V op één fase

Ook in een 3-fase groepenkast blijft dit hetzelfde.

Alleen wanneer een kookplaat expliciet 400V nodig heeft, wordt er gekozen voor:

• een krachtgroep
• of een 3-fase aardlekautomaat