Waarom België een 300mA aardlekschakelaar gebruikt en Nederland niet

Wie elektrische installaties vergelijkt tussen Nederland en België, merkt al snel een verschil in de groepenkast.
In Nederland begint een installatie met een hoofdschakelaar, terwijl in België een 300mA differentieelschakelaar verplicht is als eerste beveiliging.

Waarom hanteren twee buurlanden zulke verschillende regels voor aardlekschakelaars?
En welke keuze is technisch juist voor jouw installatie?

In deze blog leggen we het verschil uit volgens NEN 1010 (Nederland) en AREI (België), met praktische aandacht voor 30mA, 100mA en 300mA aardlekschakelaars.

Wat is een aardlekschakelaar?

Een aardlekschakelaar vergelijkt de stroom die een installatie in gaat met de stroom die terugkomt.
Bij een verschil (lekstroom) schakelt hij de installatie uit.

Afhankelijk van de gevoeligheid (mA) heeft een aardlekschakelaar een andere functie:

• 30mA → persoonsbeveiliging

• 100mA → aanvullende beveiliging (specifieke toepassingen)

• 300mA → brandbeveiliging

Verschil tussen 30mA, 100mA en 300mA aardlekschakelaars

 Een 300mA aardlekschakelaar beschermt niet tegen elektrocutie
 Een 30mA aardlekschakelaar is verplicht voor personenbescherming

Belgische aanpak volgens AREI

In België schrijft het AREI voor dat elke woning begint met:

• 1× 300mA differentieelschakelaar

  • meestal 4-polig

  • geschikt voor 40A of 63A

  • Type A (geschikt voor moderne elektronica)

Daarachter volgen:

• 30mA aardlekschakelaars voor stopcontactkringen en natte ruimtes

• installatieautomaten per kring

Waarom België kiest voor 300mA

Deze aanpak is historisch gegroeid door:

• oudere woningen

• langere kabeltrajecten

• grotere kans op isolatiefouten

De 300mA differentieel dient als centrale brandbeveiliging én vervangt functioneel de hoofdschakelaar.

Nederlandse aanpak volgens NEN 1010

Nederland volgt een andere filosofie.

 Hoofdschakelaar

• Dient alleen om de installatie spanningsloos te maken

• Heeft geen beveiligingsfunctie

 30mA aardlekschakelaars

• Verplicht voor eindgroepen

• Maximaal 4 groepen per aardlekschakelaar

• Veel gebruikt:

  • 40A 30mA 1P+N voor woonhuizen

  • Type A vanwege moderne apparatuur

De 40A 30mA 1P+N aardlekschakelaar is dan ook de meest toegepaste oplossing in Nederlandse woningen.

Bekijk ons ruime assortiment aardlekschakelaars van 30 & 300 mA 

Waarom Nederland géén 300mA aardlekschakelaar verplicht stelt

Nederland kiest bewust niet voor een centrale 300mA beveiliging, om meerdere redenen:

 Selectiviteit

Een centrale 300mA aardlek:

• schakelt bij één fout de hele installatie uit

• maakt storingen lastiger te lokaliseren

 Moderne lekstromen

Apparatuur zoals:

• zonnepanelen

• EV-laders

• LED-drivers
  veroorzaakt kleine lekstromen die bij een centrale aardlek tot ongewenst uitschakelen kunnen leiden.

 Ontwerp als brandpreventie

Brandveiligheid wordt in Nederland bereikt door:

• juiste kabeldoorsnede

• correcte automaatkeuze

• beperking van groepen per aardlek

2-polig of 4-polig: wat kies je?

• 2-polig (1P+N)

  • Meest gebruikt in Nederlandse woningen

  • Geschikt voor 1-fase installaties

• 4-polig (3P+N)

  • Verplicht bij 3-fase installaties

  • Veel toegepast in België

De keuze hangt af van:

• netaansluiting

• land (NL of BE)

• type groepenkast

Type A aardlekschakelaars: de juiste keuze

Type A aardlekschakelaars detecteren:

• wisselstroom (AC)

• pulserende gelijkstroom (DC)

Omdat vrijwel alle moderne huishoudelijke apparatuur elektronica bevat, is Type A tegenwoordig de standaard in zowel Nederland als België.

Aardlekautomaat of losse aardlekschakelaar?

Naast losse aardlekschakelaars worden steeds vaker aardlekautomaten (RCBO’s) toegepast.

Voordeel:

• aardlek + automaat in één

• bij storing valt slechts één groep uit

• overzichtelijker groepenkast

Aardlekautomaten 1 fase 2P

Aardlekautomaten 3 fase 4P

Complete groepenkasten

Voor zowel Nederland als België worden steeds vaker complete groepenkasten toegepast, opgebouwd met:

• hoofdschakelaar of 300mA aardlek

• 30mA aardlekschakelaars of aardlekautomaten

• installatieautomaten

Dit zorgt voor:

• correcte normering

• snellere installatie

• minder faalkans

Bekijk onze collectie van complete groepenkasten

Veelgestelde vragen (FAQ)

Is een 300mA aardlekschakelaar verplicht in Nederland?

Nee. In Nederland is hij niet verplicht voor woningen.

Mag ik een 300mA aardlekschakelaar in NL gebruiken?

Ja, mits alle eindgroepen alsnog met 30mA persoonsbeveiliging zijn uitgevoerd.

Wat is de meest gebruikte aardlekschakelaar in Nederland?

Een 40A 30mA 1P+N Type A aardlekschakelaar.

Is 63A beter dan 40A?

Niet per se. De stroomwaarde moet passen bij:

• de voeding

• het aantal groepen

• de hoofdzekering

Conclusie

Nederland en België bereiken elektrische veiligheid via verschillende strategieën:

• België: centrale 300mA brandbeveiliging + aanvullende 30mA

• Nederland: decentrale 30mA persoonsbeveiliging + strakke ontwerpregels

Beide systemen zijn veilig — mits correct toegepast en volgens de norm.